De Ad’er als impactmaker

apr 17, 2026 | Quality for society

Vandaag organiseert het Overlegplatform Associate degrees de landelijke Ad-dag, deze keer bij de Hanze Hogeschool in Groningen, op de prachtige Zernike Campus. CvB-lid Petra Smeets van de Hanze opent de dag waarvoor uit het hele land honderden hbo-collega’s op af zijn gekomen. Thema van de dag Innovatie met impact. ‘Quality for Society’ verzorgt in het middagprogramma de Workshop ‘Ad’s: schaken op vijfborden?’. De deelnemersgroep bestaat uit vertegenwoordigers van o.a. Fontys, Hanze, NHL Stenden en HAN. De Associate degrees (Ad’s, NLQF-niveau 5, tussen mbo en hbo-bachelor) danken hun succes aan:

  • de oriëntatie op maatschappelijke opgaven;
  • de verbinding met werkveldpartners;
  • een ‘license to operate’ vanuit de hogeschool en de overheid;
  • de aantrekkingskracht voor (werkende) studenten
  • de participatie van docenten.

Om op al die schaakborden goed te kunnen (blijven) spelen, plaatsen we in deze workshop de Ad’s in een breder perspectief. Na een korte presentatie, kiezen we met elkaar de belangrijkste gespreksonderwerpen. Gedeelde inzichten:

1. Het belang van het onderscheid tussen output (kpi’s) en outcome (betekenis). Treffend verwoord in de recente Handreiking Impactmakerschap op niveau 5:

“We leiden geen studenten op voor een baan op papier; we begeleiden hen naar een rol waarin zij waarde toevoegen, veranderingen teweegbrengen en bijdragen aan innovatie in hun vakgebied. De uitdagingen van vandaag – zoals klimaatverandering, sociale ongelijkheid, gezondheidscrises en economische onzekerheid – vragen om professionals die oplossingsgericht, wendbaar en betrokken zijn. Dit vraagt om een curriculum waarin ook persoonlijk leiderschap, ondernemend denken en maatschappelijke betrokkenheid worden gestimuleerd.”

2. Het belang van werkveldpartners. Niet alleen als afnemers van het onderwijs, maar als partners waarmee je samen betekenis geeft aan wat het onderwijs betekent voor wat de student kan doen in de maatschappelijke praktijk.

“Nu zijn er landelijke profielen, waar we bij accreditatie naar kunnen verwijzen. Toen die landelijke afspraken er nog niet waren, hadden we intensiever contact met maatschappelijke organisaties in de regio.”

Een werkgeversvertegenwoordiger gaf eerder op de dag in het plenaire deel van het programma overigens aan, niet zoveel te kunnen met die term ‘werkveld’: “Voor mij zijn het werkgevers.”

3. Het belang van portfoliomanagement. Fontys benoemt dit bijvoorbeeld expliciet in het instellingsplan Fontys for society, zowel voor onderwijs als onderzoek – en in samenhang. Onderwijs gaat niet uitsluitend meer over het aanbod van geaccrediteerd onderwijs, maar ook over het cursorisch onderwijs (LLO, microcredentials). Hier zijn ook scherpe keuzes nodig om onderdelen van het aanbod door te zetten, te vernieuwen, te combineren of af te bouwen.

4. Het belang van continuïteit van onderwijsteams, leiderschap en samenwerken. Docenten werken vaker dan voorheen voor verschillende opleidingen en varianten, doen ook vaak nog aan onderzoek. Een goede dialoog is nodig om met elkaar effectief te kunnen blijven samenwerken. Daarbij kan het helpen wanneer het management voorwaarden schept waardoor in teams gedeeld leiderschap kan ontstaan. Dat kan ook micromanagement voorkomen. In deze tijd van bezuinigingen en reorganisaties staat dit alles nog meer dan voorheen onder druk.

Na afloop geven de deelnemers aan de uitkomsten van de workshop te gaan gebruiken in hun eigen instelling.

Vroege start op de mooie Zernike Campus van de Hanze in Groningen.