Knagende vragen (0)

okt 6, 2026 | Quality for Society, Knagende vragen

Quality for Society’ wil maatschappelijke betekenis van hogescholen nog prominenter onderdeel maken van de dialoog over de kwaliteit van onderwijs en onderzoek. Wij hebben daarvoor met een groot aantal mensen uit hogescholen gesproken en gediscussieerd. Conclusie is dat ons gedachtengoed in hogescholen wordt omarmd. Tegelijkertijd blijkt het lastig daarin concrete stappen te zetten en baat te hebben bij de voordelen van deze benadering.

Dat bevreemdt, des te meer omdat alle hogescholen al onmiskenbaar van maatschappelijke betekenis zijn. Wat houdt hen dan tegen om ook hun kwaliteitszorg daar op te richten?

In deze reeks willen we de belangrijkste ‘knagende vragen‘ verkennen.

We beginnen bij onszelf. Ook wij hebben moeite gehad afstand te nemen van de dagelijkse praktijk in het hbo voor kwaliteitszorg. In een eerste fase zetten we ons vooral af tegen ‘de rituele dans bij visitaties’. In een tweede fase ontwikkelden we een eigen visie waarin publieke meerwaarde, een breed blikveld en een dialoog over het ‘waarom’ en ‘waartoe’ de uitgangspunten vormen. We schreven daarover het artikel ‘Ruimte maken voor betekenis in het hbo’, gepubliceerd in het tijdschrift Th&ma voor hoger onderwijs in Nederland en Vlaanderen. In de huidige derde fase proberen we antwoorden te vinden op de vraag: hoe kunnen we hogescholen meenemen in ons initiatief zodat zij met ‘minder doen’ meer van betekenis kunnen zijn. 

Ook wij moesten wennen aan het nieuwe ‘frame’ dat we zelf in het leven hadden geroepen. Dat er verschil is tussen geaccrediteerde opleidingen en onderwijs in brede zin? Dat curriculumontwikkeling belangrijk blijft, maar dat het onderwijsaanbod nog een groter belang dient? Dat er juist unieke kansen ontstaan voor het realiseren van publieke waarde door het verbinden van onderwijs en onderzoek? Dat er samenspel nodig is met maatschappelijke partners, en dat het dus niet alleen gaat om de organisatie van een hogeschool zelf? Dat een goede operatie essentieel is, maar dat keuzes voor het ‘goede doen’ – het waarom of waartoe – doorslaggevend zijn? Dat visitaties waarde hebben, ook al werken ze vanuit een ander frame? Dat we niet zelf als expeditieleider moeten optreden, maar dat het vooral gaat om een tijdje samen optrekken – met dank aan inzichten uit het boek Veranderen voor de toekomst van Jaap Boonstra en vele anderen.